Başlık : MEME KORUYUCU TEDAVİDE KOZMETİK DEĞERLENDRİME SONUÇLARI
Yazarlar : SİBEL KAHRAMAN ÇETİNTAŞ
Kurumlar : ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, RADYASYON ONKOLOJİSİ AD
Yıl : 2000
Anahtar Kelimeler :
Özet : Evre I-II lezyonlarda meme koruyucu tedavi ile birlikte mastektomi de halen geçerli ve yaygın kullanılan bir tedavidir. MKT, kozmetik açıdan yeterli bir meme dokusu bırakırken lokal kontrol ve sağkalım açısından da mastektomi ile aynı sonuçları vermektedir. Çalışmamızda 97 meme kanserli 96 olgunun değerlendirilmesi yapılmıştır.

Global kozmetik sonuç olarak hastaların değerlendirilmesinde tek değişkenli analizlerde toplam RT dozu, cerrahi sınır uzaklığı, tümör volümü, perinöral invazyon, cerrahi yeri ve tipi, cerrahi sınır uzaklığı, metalik klips anlamlı olarak saptanırken, çoklu değişkenler ile yapılan analizde ise, kadran, sağ-sol meme yerleşimi, perinöral invazyon, RT süresi, hormonoterapi anlamlı bulundu.

Global kozmetik sonuç olarak hekimlerin değerlendirilmesinde tek değişkenli analizlerde yaş, menapozal durum, tümör volümü, total nod sayısı, cerrahi sınır uzaklığı, cerrahi yer ve tipi, metalik klips, cilt fibrozisi anlamlı veya anlamlılığa yakın bulundu. Çek değişkenli analizde ise cerrahi yeri ve tipi ile kan damar invazyonunu anlamlı parametre olarak saptadık.

Çalışmamızda hasta ve hekimlerin değerlendirmeleri uyumlu bulunmuştur ve %86 yeterli global kozmetik sonuç elde edilmiştir.

Ortalama izlem süresi 29.5 (11-53) ay olup olguların ortalama yaşı 50.1’dir.

t-testi ile bakılan parametrelerden lokal yineleme üzerine etkili olarak tanjansiyel RT dozu (0.025) ve toplam KT sayısı (p=0.02) anlamlı bulundu. Mann-Whitney testi ile yaş (p=0.004), evre (p=0.07), primer tümör çapı (p=0.03), lenfatik reaksiyon (p=0.02), ekstrakapsüler yayılım (p=0.04), multifokalite (p=<000), nodal evre (p=0.03), metastatik lenf nodu çapı (p=0.02), metastatik lenf nodu sayısı (p=0.04), memedeki lenfatik damarlarda tümör invazyonu (p=0.048), RT alanları (p=0.06), toplam RT süresi (p=0.006), RT öncesi KT alımı (p=0.06) lokal yinelemede etkili faktörler olarak saptandı. Cox regresyon analiziyle, preoperatif KT uygulanılması (p=0.066), T evresi (p=0.069), RT süresinin 50 günden uzun olması (p<000), anlamlı parametreler olarak bulundu.

Tek değişkenli analizlerde, t-testi ile yapılan değerlendirmede uzak metastaz üzerine etkili parametreler; toplam KT sayısı (p<0.000), cerrahi-radyoterapi arası süre (p=0.014), metastatik nod sayısı (p<0.000) ve tümör volümü (p<0.000) idi. Primer tümör çapı (p=0.09) ve yaş da (p=0.07) anlamlılığa yakın istatistiksel sonuçlar verdi. Uzak metastaz gelişen olguların Whitney-U testi ile yapılan analizinde evre (p=0.008), ekstranodal yayılım (p=0.006), nodal evre (p=0.019), tutulan lenf nodu sayısı (p=0.005), tutulan lenf nodu çapı (p=0.009), lenfatik damarlarda tümör invazyonu (p=0.011), cerrahi sınır pozitifliği (p=0.004), cerrahi radyoterapi arası (p=0.018), RT alanları (p=0.022), RT öncesi KT uygulanması (p=0.013), adjuvan sistemik kemoterapi gerekliliği (p=0.058) anlamlı olarak bulundu.

Uzak metastaz üzerinde etkili faktörlerin Cox regresyon analiziyle yapılan değerlendirilmesinde metastatik lenf nodlarını kodladığımız parametrede anlamlılık saptadık (p=0.0056).

Hastalıksız sağkalım üzerine etkili faktörlerden sürekli değişkenler için tek değişkenli analiz t-testi ile yapıldı. Hastalıksız izlemde toplam KT sayısı (p=<0.000), cerrahi-RT arası süre (p=0.028), ortalama metastatik lenf nodu (p=<0.000), tümör çapı (p=0.024), tümör (p=<0.000), yaş (p=0.074), anlamlı ya da anlamlılığa yakın bulundu.

Hastalıksız sağkalım üzerine etkili kategorik parametrelerin tek değişkenli analizleri Mann-Whitney-U testi ile yapıldı. Evre (p=0.001), primer tümör çapı (p=0.004), ekstranodal yayılım (p=0.01), multifokal hastalık (p=0.011), nodal evre (p=0.001), tutulan lenf nodu sayısı (p=0.005) ve çapı (p<0.000), meme içindeki lenfatik damarlarda tümör olması (p=0.001), cerrahi sınır pozitifliği (p00.02), RT alanları (p=0.033) anlamlı ya da anlamlılığa yakın bulundu.

Hastalıksız sağkalım üzerinde etkili faktörlerin Cox regresyon analiziyle yapılan çok değişkenli değerlendirilmesinde ailede meme kanseri varlığı (p=0.0007), ekstrakapsüler invazyon (p=0.0009), operasyon öncesi KT alınması (p=0.005), 40 yaş altı olmak (p00.0044) anlamlı parametre olarak saptadı. Sağkalım üzerine etkili faktörlerden sürekli değişkenler için tek değişkenli analizi t-testi ile yapıldı. Toplam KT sayısı (p=<0.001), cerrahi-RT arası süre (p=0.016), metastatik nod çapı (p=0.025). Tanjansiyel RT dozu (p=<0.062) ile sağkalım arasında ilişki anlamlı olarak bulundu. Sağkalım üzerine etkili kategorik parametrelerin tek değişkenli analizleri Mann-Whitney-U testi ile yapıldı. Meme içindeki lenfatik damarlara tümör invazyonu (p=0.027), tutulan lenf nodu çapı (p<0.087), EİK (p=0.028), cerrahi-RT arası süre (p=0.026), RT öncesi KT uygulanması (p=0.04), toplam RT süresi (p=0.075), cerrahi sınır (p=0.02) sağkalım ile anlamlı ya da anlamlılığa yakın bulundu. Kaybedilen beş olgunun tümü kontrol altına alınamayan metastatik hastalık nedeniyle ex olmuştur ve metastaz gelişmesi sağkalım üzerinde istatistiksel anlamlı faktör olarak karşımıza çıkmıştır (p<0.000). Tüm olgularda izlem süresi ortalaması 29.5 ay(11-53 ay) olarak saptandı.

Sağkalım üzerinde etkili faktörlerin Cox regresyon analiziyle yapılan çok değişkenli değerlendirmesinde metastatik nod çapı (p=0.038), toplam alınan KT sayısı anlamlı parametre olarak bulundu (p=0.054). Olguların 3’ünde (%3) lokal nüks ve 9’unda (%9) uzak metastaz saptanmış olup hastalıksız sağkalım oranı %88’dir. Hastalıksız sağkalım süresinin ortalaması ise 27.8 aydır. İzlem süresi içinde lokal yineleme saptanan olguların hiçbirisinde uzak metastaz saptanmamıştır. 5 hasta kontrol edilemeyen uzak metastaz sebebi ile ex oldu. İzlem süremizin kısa olduğu çalışmamızda %97 lokal kontrol ve %95 sağkalım elde edilmiştir.

Meme koruyucu tedavi, kozmetik açıdan yeterli bir meme dokusu bırakırken lokal kontrol ve sağkalım açıısndan mastektomi ile aynı sonuçları vermektedir. Bu nedenle erken evre meme kanseri tanısı konulan olgularda mastektomiye alternatif olarak sunulmalıdır.