Çalışma Grupları TROD Kurslar English

Stereotaktik Vücut Radyoterapisi Nedir - Hangi Kanserlerde Kullanılır?


Stereotaktik Vücut Radyoterapisi Nedir - Hangi Kanserlerde Kullanılır?

Stereotaktik Vücut Radyoterapisi (SVRT) çok yüksek dozlardaki radyasyonun çeşitli yoğunluklarda birçok ışın demetleri kullanılarak ve farklı açılardan milimetrik hassasiyetle vücuttaki hedefe yönlendirildiği bir tedavi biçimidir. Farklı açılardan gönderilen ışın demetleri hedefte birleşerek burada en yüksek dozu oluştururken çevrede yer alan normal dokuların aldığı dozun en az olması sağlanır. Böylece radyoterapiye bağlı istenmeyen yan etkileri görme riski düşer.

SVRT?de hedefi hassas olarak belirlemek ve tedaviyi planlamak için bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve benzeri ileri görüntüleme teknikleri kullanılır. Elde edilen görüntüler üzerinde hedef hacim ve çevresinde yer alan normal yapılar çizilir. Daha sonra ışın demetlerinin yoğunlukları ve pozisyonları bilgisayarlı planlama sisteminde ayarlanarak kişiye özel tedavi planlaması yapılır. SVRT, tümörün tipine ve yerleşimine bağlı olarak değişmekle birlikte genellikle 1-5 seferde, günde 1 kez uygulanır. Bu yöntem için en uygun adaylar genellikle cerrahiye uygun olmayan küçük ve iyi sınırlı tümörü olan olgulardır. Bazı kanser türlerinde SVRT ilk tedavi seçeneği olarak da uygulanabilmektedir.

SVRT Hangi Kanserlerde Kullanılır?

Akciğer kanseri,

Karaciğer tümörleri veya karaciğere metastaz yapmış tümörler,

Spinal kord yerleşimli tümörler,

Pankreas tümörleri,

Prostat kanseri,

Kemik metastazları

Beyin metastazları

Yineleyen hastalık.

SVRT Planlaması

Tedavi pozisyonunda ve hastaya özgü hareket kısıtlayıcılar ile BT çekilir. Bu tetkike planlama BT denir. Baş-boyun bölgesine tedavilerinde, planlama amaçlı çekilen BT sırasında ve tedavi sırasında hastaya özgü termoplastik bir maske kullanılması gerekir. Bu maskenin amacı tedavi bölgesinin hareketsiz olmasını sağlamak ve tümör bölgesinin kesin doğrulukla ışınlanmasını sağlamaktır. Bazı durumlarda, tedavi edilecek tümöre veya yakın komşuluğuna küçük belirteçler (fidüsiyel belirteç) gerekebilmektedir. Bu işlem BT eşliğinde yapılmakta olup ilgili doktor tarafından istenilen bölgeye iğne yerleştirilir. Eğer BT? de bu iğnenin uygun yerde olduğu görülürse aynı seansta küçük altın belirteçler yerleştirilir. Bu belirteçler, tedavi uygulanırken X ışınları veya BT kesitlerinde görülerek tedavinin hedefe milimetrik doğrulukla uygulanmasını sağlar.

Planlama BT kesitleri ve tedavi edilmesi planlanan alana yönelik MRG veya PET-BT görüntü kesitleri, planlama bilgisayarında birleştirerek hedef hacim ilgili hekim tarfından belirlenir. Daha sonra fizik mühendisi ile birlikte bilgisayarlı tedavi planlaması yapılır. Bu işlemde amaç radyasyon ışınlarının hedefin şeklini daha az emniyet sınırları ile tamamen sarmasını sağlarken etraftaki normal dokuyu korumaktır. Böylelikle tedaviye bağlı yan etki görünme olasılığı düşer.

SVRT Uygulaması

SVRT farklı cihazlarla uygulanabilir; LİNAK, tomoterapi cihazı, Cyberknife ve proton tedavi cihazları. Cyberknife cihazında tedavi masasıyla birlikte hareket eden ve ucunda minik bir LİNAK bulunan robotik bir kol vardır. Masa ve robotik kol hareketlerinin de katkısıyla hedefe birçok farklı açıdan ışın demetlerini göndermek mümkündür. Tedavi sırasında düzenli olarak alınan X ışını görüntüleri bilgisayar sisteminden gelen görüntüler ile birleştirilerek hedefin kesin olarak ışınlanmasını sağlar. Böylece solunuma bağlı tümör hareketi varlığında bile hedef net olarak ışınlanır. Kanser tipine ve tümörün yerine göre tedavi 30 dakika- 4 saat sürebilir. Tomoterapi cihazında tedavi sırasında elde edilen BT görüntüleri tedavi planlamada kullanılan BT görüntüleri ile karşılaştırılarak hedefin teyidi yapılır. Tedavi süresi 30 dakika-1 saat sürebilir.

Site Haritası | Yardım ve Servis | Kanuni Uyarı | Asistan Karnesi
© Tüm hakları Türk Radyasyon Onkolojisi Derneği'ne aittir, izinsiz alıntı yapılamaz.

AstraZeneca'nın koşulsuz eğitim desteğiyle hazırlanmıştır.