Jinekolojik kanserler kadın üreme organları olan vulva, vajina, serviks (rahim ağzı), uterus (rahim), tüpler ve overleri (yumurtalık) içeren kanserlerdir. Uterus, serviks ve over kanseri en sık görülen jinekolojik tümörlerdendir.
Jinekolojik kanserler hastalığın evresi, yerleşimi, hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak bazen tek bir tedavi modalitesi ile (cerrahi ya da radyoterapi ya da kemoterapi gibi) bazen çoklu tedavi modaliteleri ile (cerrahi sonrası radyoterapi, radyoterapi ile birlikte kemoterapi gibi) tedavi edilir. Sizin için en iyi tedavi seçeneğine onkoloji alanındaki uzman doktorlar; radyasyon onkologları, cerrahlar, tıbbi onkoloji uzmanları karar verecektir.
Radyoterapi, “ışın tedavisi”; radyasyonun güvenli, kontrollü olarak tedavi amacıyla vücuda verilmesidir. Bu tedavi radyasyon onkolojisi hekimi tarafından kişiye özel olarak planlanır. Radyoterapi jinekolojik kanserlerde bazen ameliyat yapılmadan hastalığı kür etmek amaçlı, bazen ameliyat sonrası mikroskobik düzeyde kalmış hücreleri öldürmek amaçlı, hastalığın tekrar etmesini önleme için, bazen de ağrı, kanama gibi semptomları yok etmek için kullanılır
Radyoterapi süresi tedavide verilen doza göre değişmek ile birlikte rutin tedavilerde 10-15 dakika sürmektedir. Günlük kontrol amaçlı çekilen filmler bu süreyi uzatabilir.
Jinekolojik kanserlerde radyoterapi iki faklı teknikle, ayrı ayrı ya da birlikte kullanılabilmektedir. Bunlar eksternal radyoterapi (dış ışın tedavisi) ve brakiterapi (iç ışın tedavisi) dir. Eksternal radyoterapide hasta tedavi cihazında yatar, radyasyon vücut dışından verilirken, brakiterapide radyasyon kaynağı geçici olarak vajen ya da uterus içine yerleştirilen aplikatörler aracılığı ile uygulanır. Her iki yöntemde de amaç tümörlü hücreleri yok ederken, çevredeki sağlıklı dokuları koruyarak tedavi vermektir.
Jinekolojik tümörlerde bu ilaçlar hastalığın evresine göre radyoterapi öncesi ya da sonrası uygulanabildiği gibi radyoterapi ile eş zamanlı olarak da uygulanabilir.
Bazı durumlarda radyoterapinin etkinliğini artırmak için günlük tablet olarak ya da haftalık/2-3 haftada bir damardan kemoterapi uygulanabilir.
Radyoterapiye bağlı erken ve geç dönemde yan etkiler görülebilmektedir.
Tedavi sırasında ve tedavi sonrası ilk 6 ay içinde oluşan, çoğunluğu tamamen iyileşen yan etkilerdir. Aşağıda bu yan etkileri azalan görülme sıklığı ile bulabilirsiniz.
Tedaviden aylar sonra başlayıp yıllar içinde devam edebilecek yan etkilerdir. Aşağıda bu yan etkileri azalan görülme sıklığı ile bulabilirsiniz.
Radyoterapi sürecinde bedeninizi yormadan günlük yaşamınıza devam etmek iyileşme sürecinizi hızlandıracaktır. Dengeli beslenme, yeterli sıvı almak, vücudunuzu yormayan yapılan fiziksel aktiviteler (yürüyüş gibi), düzenli uyku ve bedeninizi dinlendirmek size iyi gelecektir.
Jinekolojik tümörlere uygulanan radyoterapi sonrası vajinal darlık oluşabileceğinden tedaviden yaklaşık 3-4 hafta sonrasında düzenli cinsel ilişki ya da vajinal dilatasyon önerilmektedir. Bu konuda doktorunuzun önerilerine mutlaka kulak veriniz.
Radyoterapiniz bittikten sonra ilk iki yıl 3 ayda bir, 2-5 yıl aralığında 6 ayda bir, beş yıldan sonra yılda bir jinekolojik muayene ve gereklilik halinde görüntüleme yöntemleri ile kontrolleriniz yapılacaktır. Bu kontrollerde hastalığın durumu ve yan etkiler kontrol edilecektir.