Anasayfa Üyeler için Kayıt Ol
Arama Yap

JİNEKOLOJİK KANSERLER HASTA REHBERİ - Hastalarımız için

Jinekolojik Kanserler Hasta Rehberi

 

Jinekolojik kanserler kadın üreme organları olan vulva, vajina, serviks (rahim ağzı), uterus (rahim), tüpler ve overleri (yumurtalık) içeren kanserlerdir. Uterus, serviks ve over kanseri en sık görülen jinekolojik tümörlerdendir.

Radyoterapi ne zaman ve neden uygulanır?

Jinekolojik kanserler hastalığın evresi, yerleşimi, hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak bazen tek bir tedavi modalitesi ile (cerrahi ya da radyoterapi ya da kemoterapi gibi) bazen çoklu tedavi modaliteleri ile (cerrahi sonrası radyoterapi, radyoterapi ile birlikte kemoterapi gibi) tedavi edilir. Sizin için en iyi tedavi seçeneğine onkoloji alanındaki uzman doktorlar; radyasyon onkologları, cerrahlar, tıbbi onkoloji uzmanları karar verecektir.

Radyoterapi, “ışın tedavisi”; radyasyonun güvenli, kontrollü olarak tedavi amacıyla vücuda verilmesidir. Bu tedavi radyasyon onkolojisi hekimi tarafından kişiye özel olarak planlanır. Radyoterapi jinekolojik kanserlerde bazen ameliyat yapılmadan hastalığı kür etmek amaçlı, bazen ameliyat sonrası mikroskobik düzeyde kalmış hücreleri öldürmek amaçlı, hastalığın tekrar etmesini önleme için, bazen de ağrı, kanama gibi semptomları yok etmek için kullanılır

Radyoterapi tedavi süresi ne kadardır?

Radyoterapi süresi tedavide verilen doza göre değişmek ile birlikte rutin tedavilerde 10-15 dakika sürmektedir. Günlük kontrol amaçlı çekilen filmler bu süreyi uzatabilir.

Radyoterapi sırasında hangi teknikler uygulanır?

Jinekolojik kanserlerde radyoterapi iki faklı teknikle, ayrı ayrı ya da birlikte kullanılabilmektedir. Bunlar eksternal radyoterapi (dış ışın tedavisi) ve brakiterapi (iç ışın tedavisi) dir. Eksternal radyoterapide hasta tedavi cihazında yatar, radyasyon vücut dışından verilirken, brakiterapide radyasyon kaynağı geçici olarak vajen ya da uterus içine yerleştirilen aplikatörler aracılığı ile uygulanır. Her iki yöntemde de amaç tümörlü hücreleri yok ederken, çevredeki sağlıklı dokuları koruyarak tedavi vermektir.

Radyoterapi ile eş zamanlı sistemik tedavi (Kemoterapi, hedefe yönelik ilaç, immünoterapi…) uygulanabilir mi?

Jinekolojik tümörlerde bu ilaçlar hastalığın evresine göre radyoterapi öncesi ya da sonrası uygulanabildiği gibi radyoterapi ile eş zamanlı olarak da uygulanabilir.

Bazı durumlarda radyoterapinin etkinliğini artırmak için günlük tablet olarak ya da haftalık/2-3 haftada bir damardan kemoterapi uygulanabilir.

Radyoterapi sırasında en sık görülen yan etkiler nelerdir?

Radyoterapiye bağlı erken ve geç dönemde yan etkiler görülebilmektedir.

Erken dönem yan etkiler:

Tedavi sırasında ve tedavi sonrası ilk 6 ay içinde oluşan, çoğunluğu tamamen iyileşen yan etkilerdir. Aşağıda bu yan etkileri azalan görülme sıklığı ile bulabilirsiniz.

 

  • Yorgunluk, halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı
  • İshal, makatta ağrı, sık ağrılı dışkılama isteği
  • Ciltte kızarıklık, kuruluk, tahriş
  • İdrar yaparken yanma/zorlanma hissi, ani idrara çıkma hissi,
  • Kan hücrelerinde düşüklük
  • Işın tedavisi uygulanan bölgede vücut kıllarının dökülmesi
  • Karın-kasık ağrısı
  • Ani ve sık dışkılama
  • Dışkı ve idrarda kan görülmesi

Geç dönem yan etkiler:

Tedaviden aylar sonra başlayıp yıllar içinde devam edebilecek yan etkilerdir. Aşağıda bu yan etkileri azalan görülme sıklığı ile bulabilirsiniz.

 

  • Vajinada kuruluk, darlık/li>
  • Erken menapoz
  • Kısırlık
  • Kronik ishal, dışkı tutamama, ani tuvalete girme isteği
  • Sık idrara çıkma, idrar yaparken zorlanma
  • İdrar kesesi ve makatta kanama
  • Bacaklarda şişlik (lenfödem)
  • Mesane, vajina ve rektum arasında yapışıklıklar
  • Kemik kırıkları
  • Bağırsakta tıkanma, bağırsak hasarı
  • Mesane, vajina ve rektum arasında fistül oluşumu
  • İkincil kanserler

Radyoterapi sırasında nelere dikkat etmeliyim?

Radyoterapi sürecinde bedeninizi yormadan günlük yaşamınıza devam etmek iyileşme sürecinizi hızlandıracaktır. Dengeli beslenme, yeterli sıvı almak, vücudunuzu yormayan yapılan fiziksel aktiviteler (yürüyüş gibi), düzenli uyku ve bedeninizi dinlendirmek size iyi gelecektir.

  • Doktorunuzun önerilerine kulak verin, anlamadığınız konuları mutlaka sorun.
  • Doktorunuzun önerisi dışında ilaç, vitamin ya da takviye gıda kullanmayın.
  • Tedavi sürecinde duş alabilirsiniz. Cildiniz hassas olabileceği için cildinizi tahriş edebilecek kozmetik maddeler ve mekanik temizlikten (jilet gibi) uzak durun. Tedaviye kuru ve temiz ciltle gelin.
  • Pamuklu, dar olmayan iç çamaşır ve kıyafetler tercih edin.
  • Radyoterapi sırasında iç ve dış genital organlar hassas olacağı için bu süreçte cinsel ilişki önerilmemektedir. Tedavi sonrası cinsel hayatınıza dönüş ile ilgili doktorunuzdan bilgi alınız.
  • Tedavi sürecinde size gaz ve şişkinlik yapan yiyecek ve içeceklerden uzak durun. Çok baharatlı, acı yemekler yemeyin. Gazlı ve alkollü içecekler içmeyin.
  • Günlük dışkılama alışkanlığı edinmeye çalışın. Lifli gıdalar tüketin.
  • Sigara içmeyin, sigara içilen ortamlarda bulunmayın.

Radyoterapi bittikten sonra takip nasıl olmalı?

Jinekolojik tümörlere uygulanan radyoterapi sonrası vajinal darlık oluşabileceğinden tedaviden yaklaşık 3-4 hafta sonrasında düzenli cinsel ilişki ya da vajinal dilatasyon önerilmektedir. Bu konuda doktorunuzun önerilerine mutlaka kulak veriniz.

Radyoterapiniz bittikten sonra ilk iki yıl 3 ayda bir, 2-5 yıl aralığında 6 ayda bir, beş yıldan sonra yılda bir jinekolojik muayene ve gereklilik halinde görüntüleme yöntemleri ile kontrolleriniz yapılacaktır. Bu kontrollerde hastalığın durumu ve yan etkiler kontrol edilecektir.